Klasztor cysterski w Koprzywnicy (Y10)
Zespół klasztorny, ufundowany w 1. poł. XIII w. przez Mikołaja Bogorię został gruntownie przekształcony w XVIII w. Do romańskiej świątyni wzniesionej z kamiennych ciosów dobudowano gotyckie szczyty, a w okresie baroku – zakrystię, kaplicę, zachodnią fasadę z kruchtą i wieżę sygnaturkę. Koprzywnicka świątynia jest trójnawową bazyliką. W jej wnętrzu interesująco prezentuje się zwłaszcza sklepienie krzyżowo-żebrowe oraz gotyckie malowidła. Cennym zabytkiem jest ołtarz główny z XVII w. W transepcie można zobaczyć ołtarz Matki Boskiej Różańcowej, w którym umieszczono słynący łaskami obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Jedyną pozostałością po budynkach klasztornych jest skrzydło, w którym na szczególną uwagę zasługuje romański kapitularz z krzyżowo-żebrowym sklepieniem.
www.kuprzyszlosci.pl
Klasztor cysterski w Wąchocku (S5)
Wąchock jest znany nie tylko z dowcipów, ale także z klasztoru Cystersów, w którym osiedli zakonnicy sprowadzeni w 1179 r. z burgundzkiego opactwa Morimond przez biskupa krakowskiego Gedeona Gryfitę. Wzniesione w latach 1218–39 budynki opactwa, wzorowane na architekturze toskańskiej, wielokrotnie przebudowywano (m.in. w XVII w.), ale do dziś zachował się pierwotny, romański układ zespołu klasztornego. Późnoromański kościół św. Floriana z barokowym wyposażeniem zostałzbudowany na planie krzyża łacińskiego z dwubarwnych ciosów piaskowca. Klasztor posiada doskonale zachowane XIII-wieczne romańskie wnętrza, z przepięknym kapitularzem, fraternią i refektarzem. W krużgankach znajduje się krypta grobowa Jana Piwnika „Ponurego” – legendarnego dowódcy AK, a w budynku klasztornym, obok furty, mieści się muzeum z unikalną kolekcją pamiątek z okresu powstań narodowych, zgromadzonych przez ks. ppłk Walentego Ślusarczyka.